Жетім бала өз кіндігінен өседі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жетім бала ата-анасының сүйеуінсіз өседі деген тура мағына береді. Астарында: адам баласы, әсіресе жетім қалған бала, өмірдің тауқыметін ерте көріп, өз күшіне, өз ақылына сүйеніп жетіледі деген ой жатыр. Бұл мақал жетімдіктің ауырлығын да, соған қарамастан баланың төзімді, қайсар болып қалыптасатынын да аңғартады.
Образдар мен теңеулер
«Кіндігінен өседі» деген сөз баланың өзінен-өзі, өз ішкі қуатымен, өз тірлігімен өсіп-жетілуін бейнелейді. Мұнда кіндіктің өзі өмірдің бастауы, адамға тән табиғи тірек ретінде алынып отыр. Яғни сыртқы қамқорлық азайса да, адам бойындағы жігер мен өмірге бейімделу қабілеті сақталады деген ишара бар.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал ата-анасыз қалған немесе ерте есейген балалардың жауапкершілігі жайында айтылады. Мысалы, ата-анасынан ерте айырылған жасөспірім оқуда да, тұрмыста да өз бетімен тырмысып, мықты мінез қалыптастырады. Сондайда үлкендер «Жетім бала өз кіндігінен өседі» деп, оның төзімін, өмірге бейімділігін атап өтеді.