Өлмеген құл алтын аяқпен су ішер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: тірі адам қандай ауыр халде жүрсе де, уақыт өте жағдайы жақсарып, жақсы өмірге жетуі мүмкін. Астарлы мағынасы: адам түңілмей, еңбек етіп, сабыр сақтаса, тағдырдың бағы ашылады, төмендік пен таршылықтың орнына береке келеді. Яғни өмірде қиындық тұрақты емес, ең бастысы — үміт пен шыдам.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «өлмеген құл» — өмірден күдер үзбеген, тіршілігі бар адамды бейнелейді. «Алтын аяқпен су ішу» — өте сәнді, жайлы, дәулетті өмірдің белгісі. Қарапайым тірлік пен зор байлықтың арасын салыстырып, адамның бүгінгі халі ертең өзгеруі мүмкін екенін көрсетеді. Мұнда құл сөзі нақты әлеуметтік мағынамен ғана емес, төмен күй, дәрменсіз жағдай ұғымында да қолданылған.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал қиын кезеңнен шықпаймын деп ойлаған адамға жігер береді. Мысалы, жұмыссыз жүрген жас маман уақытша қиындыққа мойымай, білімін жетілдіріп, тәжірибе жинаса, кейін жақсы қызметке орналасуы мүмкін. Сонда ол да «алтын аяқпен су ішетін» дәрежеге жетеді деген сенім бар.