Өлмек бар, тірілмек жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өмірінің соңында өлім бар, ал өлген адам қайта тірілмейді. Астарлы мағынасы — дүниеде мәңгі нәрсе жоқ, сондықтан адам өмірдің қысқалығын түсініп, әр күнін бағалап, босқа өткізбей, ізгі іс жасау керек деген ой айтылады. Мақал адамды тәкаппарлықтан, орынсыз даурықпадан сақтандырып, пенделік шындықты еске салады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «өлмек» пен «тірілмек» сөздері өмір мен өлімнің қарама-қарсылығын анық көрсетеді. «Өлмек бар» деуі — өлімнің сөзсіз екенін білдірсе, «тірілмек жоқ» деуі — өткен өмірдің қайтып келмейтінін меңзейді. Бұл қысқа тіркес адам тағдырының шектеулі екенін бейнелеп, уақыттың қадірін ұғындырады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал адамға жауапкершілікпен өмір сүруді ескертеді. Мысалы, біреу денсаулығын күтпей, шамадан тыс жұмыс істеп, демалуды кейінге қалдыра берсе, жақындары осы мақалмен «өмір бір-ақ рет беріледі, өзіңді сақта» дегенді аңғартады. Яғни, бұл сөз адамды сабырға, тәртіпке және өмірдің бағасын білуге шақырады.