Өзі екі етем десе,
Тәңірі бір етер, не жоқ етер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адам бір істі өз күшімен «екі етіп, көбейтемін» десе де, соңғы нәтиже бір Алланың қалауына байланысты. Астарлы мағынасы — пенде қанша тырысса да, бәрі бірдей өз қолында емес; тағдыр, сәт, береке немесе кедергі Жаратушының еркімен болады. Сондықтан адам еңбектенуі керек, бірақ шектен тыс астамсуға салынбай, тәубе етіп өмір сүруі тиіс.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «екі ету» — барды көбейту, істі ұлғайту, жоспарды іске асыру деген ишара. Ал «Тәңірі бір етер, не жоқ етер» дегені — берсе берекесін береді, қаламаса жоқ қылады деген ойды білдіреді. Бұл жерде дүние тіршілігінің тұрақсыздығы, адамның дәрмені шектеулі екені көркем түрде айтылған.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал бизнесте, жұмыста, оқу мен жоспар құруда жиі еске түседі. Мысалы, адам жақсы бизнес-жоспар жасап, көп еңбектенсе де, нарық өзгеріп кетуі мүмкін. Сонда ол бар күшін салып, бірақ нәтиже шықпаса, күйінбей, сабыр сақтауы керек. Мақал адамды еңбекке де, кішіпейілділікке де тәрбиелейді.
Táńiri bir eter, ne joq eter.