Өткеніске өкінбе,
Жетпесті қума.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды өткен іске байланып, бос өкінішке салынбауға шақырады. Өткенді өзгерту мүмкін емес, сондықтан оған налу пайда бермейді. Сонымен бірге, қол жетпейтін нәрсені орынсыз қумауды ескертеді: шамадан тыс қиял, мақсатсыз арпалыс адамды шаршатады. Астарлы мағынасы — сабыр сақтап, барға қанағат етіп, шынайы әрі қолжетімді мақсатқа ұмтылу.
Образдар мен теңеулер
«Өткеніске өкіну» — адамның артта қалған оқиғаға, кеткен мүмкіндікке қайта-қайта ой жүгіртуі. Бұл жерде өткен өмірдің көлеңкесі бейнеленеді. Ал «жетпесті қуу» — қолы жетпейтін, мүмкін емес нәрсенің соңынан сабылу. Мұндағы образ адамды желге қуғандай бос әурешілікке түсіретін мінезді көрсетеді. Мақал екі ұйқас арқылы ойды ықшам, бірақ әсерлі жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл сөзді оқу, жұмыс, қаржы немесе жеке өмірде жиі қолдануға болады. Мысалы, бір адам грант ала алмай қалды делік. Егер ол ұзақ өкініп, өзіне сенімін жоғалтса, алға жылжи алмайды. Дұрысы — қателіктен сабақ алып, келесі мүмкіндікке дайындалу. Сондай-ақ әлеуметтік желідегі «мінсіз өмірге» еліктеп, қол жетпейтін нәрсені қумауға да дәл келеді.
Jetpesti qýma.