Жаманмен егес, жақсымен кеңес.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Жаманмен егес, жақсымен кеңес» деген мақал адам кіммен араласса, соның мінезі мен ықпалы өзіне жұғатынын білдіреді. Тура мағынасында жаман адаммен дауласу, сөз таластыру пайда бермейді, қайта жүйкені тоздырады. Астарлы мағынасында теріс мінезді кісімен ұстасқаннан гөрі, одан аулақ болып, ақылды, тәрбиелі, көргені көп адамнан ақыл сұраған дұрыс. Жақсының сөзі адамды сабырға, парасатқа, дұрыс шешімге жетелейді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жаман» — тек мінезі нашар, сөзі ауыр, ісі бұзақы адамды білдіреді. «Егес» сөзі оның үстіне дауласып, араздықты күшейту мағынасын береді. Ал «жақсы» — ақылшы, сабырлы, жөн білетін кісі. «Кеңес» — тек пікір алу емес, өмірлік бағыт табу, дұрыс жолды таңдау деген ұғым. Яғни мақал жақсы мен жаманды қарама-қарсы қойып, адамның ортасы оның ойына әсер ететінін бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста, оқу орнында орынды қолданылады. Мысалы, біреу чатта ұрыс шығарып, арандатса, онымен тартысып уақыт жоғалтпай, мәселені сабырмен шешетін, тәжірибелі адамның пікірін тыңдау керек. Сонда адам өз беделін де, көңіл күйін де сақтайды.