Жаманның қолына бергенше,
Жақсының жолына бер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені жаман адамға ұстатқаннан гөрі, жақсы адамға не игі іске жұмсаған дұрыс деген ой. Астарлы мағынасы — қолыңдағыны пайдасыз, зиянды, сенімсіз адамға беріп қор қылма; оны адал, елге пайдалы, ниеті түзу адамның жолына, яғни игілікке, қайырлы іске бағытта. Мұнда сенім, таңдау және жауапкершілік мәселесі жатыр.
Образдар мен теңеулер
«Қолына беру» — біреудің иелігіне, әрекетіне тапсыру дегенді білдіреді. Ал «жолына беру» — тікелей зат беру емес, жақсы істің, ізгі мақсаттың пайдасына жұмсау деген бейнелі сөз. «Жаман» мен «жақсы» қарама-қарсы қойылып, адам мінезінің екі түрлі болмысы көрсетіледі. Сол арқылы мақал игіліктің дұрыс адресін таңдауды үйретеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал ақшаны, уақытты, мүмкіндікті немесе аманатты кімге сеніп тапсыру керегін білдіреді. Мысалы, қайырымдылыққа жиналған қаражатты жауапсыз адамға бермей, нақты көмекке мұқтаж отбасына немесе сенімді қор арқылы жеткізген дұрыс. Сонда игі іс зая кетпейді, шын қажетке жетеді.
Jaqsynyń jolyna ber.