Жаман көлдің суы ащы,
Жаман адамның тілі ащы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жаман адамның сөзі де, мінезі де жұртқа жайсыз болатынын білдіреді. Тура мағынасында ащы су ішуге жарамсыз, дәмі жағымсыз болады. Астарлы мағынасында жаман адам да ащы тілмен сөйлеп, біреудің көңілін қалдырады, ренжітеді, жанға бататын сөз айтады. Демек, адамның ішкі пиғылы сөзі арқылы көрінеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жаман көл» — шөлін қандыра алмайтын, пайдасы аз ортаны бейнелейді. Ал «ащы су» — тұрмысқа жарамсыз, жұғымсыз нәрсенің белгісі. «Жаман адамның тілі ащы» дегенде тілдің «ащы» болуы сөздің қатты, уытты, мейірімсіз екенін аңғартады. Халық көлдің суы мен адамның тілін қатар қойып, табиғаттағы жарамсыздық пен адам бойындағы жаман мінезді салыстырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал дөрекі, күйдіріп сөйлейтін адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, жұмыс орнында бір адам әріптесіне үнемі кемсітіп, қатты сөйлесе, өзгелер оның «тілі ащы» деп сипаттайды. Мұндай сөз адамды жаралайды, сондықтан халық бұл мақал арқылы жұмсақ сөйлеуге, өзгені сыйлауға үндейді.
Jaman adamnyń tili aщy.