Жаман өкпелеймін деп
Сыбағасынан құр қалады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ашуға булығып, өкпені алға шығару адамның өзіне зиян келтіретінін ескертеді. Тура мағынасында, біреуге өкпелеп, айтылған сыбағадан немесе тиесілі үлестен бас тартса, соңында өзі құр қалады. Астарлы мағынасы — ренішке еріп, пайдалы нәрседен, татулықтан, қолдаудан айырылмау керек. Адам сабыр сақтап, өкпені ақылмен жеңсе, өз несібесін де, қарым-қатынасын да жоғалтпайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сыбаға» — адамның үлесі, несібесі, тиесілі құрметі. «Құр қалады» деген тіркес қолда бар пайдалы мүмкіндіктен айырылуды білдіреді. Ал «жаман өкпелеймін» деуі — орынсыз реніштің, шамадан тыс өкпенің бейнесі. Мақал адамның көңіл күйін тежемесе, өз пайдасына да, абыройына да нұқсан келетінін астарлап көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жұмыс, отбасы, достық қатынастарында өте орынды. Мысалы, адам әріптесіне ренжіп, ортақ жиналысқа қатыспай қалса, маңызды ақпараттан немесе жаңа мүмкіндіктен айырылуы мүмкін. Сондықтан ренішті сылтау етіп, пайдалы істі тоқтатпай, сабырмен сөйлескен дұрыс.
Sybaǵasynan qur qalady.