Жаманның кесапаты бір шақырым алда жүреді.
«Жаманның кесапаты бір шақырым алда жүреді.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жаман адамның істейтін қылығы мен тудыратын зияны бірден көрінбей, алдын ала сезіліп тұратынын білдіреді. Яғни кесапат, бәле, ұятты іс оның өзінен бұрын «жүріп», айналасына да залалын тигізеді. Астарлы мағынасы — мінезі бұзылған, сөзіне ісі сай емес адамнан сақ болған жөн, өйткені оның кесірі алыстан аңғарылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «кесапат» — тек бір жамандық емес, тұтас зиян мен бүлінудің бейнесі. «Бір шақырым алда жүреді» деген тіркес жамандықтың жылдам тарайтынын, оның салдары ерте сезілетінін әсерлі түрде көрсетеді. Бұл жерде қашықтық нақты өлшем емес, қауіптің көзге ұрып тұратынын білдіретін көркем теңеу.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазір бұл мақал сенімсіз, өтірікке бейім немесе өзгеге зиян келтіретін адамнан сақтануға шақырады. Мысалы, жұмыста бір қызметкер үнемі өсек айтып, жауапкершіліктен қашса, оның кесірі ұжымның ынтымағын бұзады. Сондықтан мұндай адамнан абай болып, ісін алдын ала бағалау керек.
Мақалдағы сөздер
кесапат — Зиян, кесір, бәле; адамға не айналасына залал келтіретін жаман іс пен оның салдары.