Жаманның қойнына жатқанша,
Жақсының аяғына жат.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға жаман кісінің қасында жүргеннен гөрі, жақсы адамның алдындағы кішіпейілділік пен бағыныштылық артық екенін меңзейді. Мұнда тура мағынада «жату» айтылғанымен, астарында: жаманның ықпалына түсіп, қорлық көруден сақтан; жақсының жанында болып, одан үйрен, тәрбиесін ал деген ой жатыр. Яғни, адам кіммен араласса, соның мінезі мен ықпалына көбірек ұқсайды.
Образдар мен теңеулер
«Жаманның қойны» — сенімсіз, зиянды ортаны білдіретін бейне. «Жақсының аяғы» — дәрежесі биік, өнегелі, абыройлы адамның қасы деген ұғым. Аяғына жату — төменсіну емес, керісінше, жақсыдан орын сұрап, оның тәлімін қабылдауға дайын болу деген ишара. Халық осылайша адамға ортаны дұрыс таңдаудың маңызын бейнелі тілмен жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, жұмыс орнында немесе достар арасында кіммен жақын араласқаныңа мән беру керек: теріс әдетке жетелейтін ортадан гөрі, тәртіпті, білімді, еңбексүйгіш адамдардың қасында болған пайдалы. Сонда адам өзі де өсіп, дұрыс жолға түседі.
Jaqsynyń aıaǵyna jat.