Біреуді мазақтағаның - өзіңді азаптағаның.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Біреуді мазақтау, кемсіту немесе әжуалау түбінде өзіңе зиян келтіреді. Себебі мұндай әрекет адамды абыройдан айырып, ішкі мәдениетін төмендетеді, ал мазақ етілген жанның көңілі жараланады. Мақал тура мағынасында біреуге күлудің салдарын ескертсе, астарлы мағынасында жаман сөз бен келемеждің иесіне де қайтып соғатынын ұқтырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «азаптау» сөзі денеге берілген қинау емес, рухани күйзеліс, ар-ожданның мазасыздығы дегенді білдіреді. Ал «мазақтау» — адамның намысына тию, оны төмен санау. Халық бұл сөз арқылы тілдің өткір екенін, орынсыз күлкінің өзі адамға ауыр жүк болатынын бейнелейді. Яғни біреуді кекету сырт көзге жеңіл көрінгенімен, шын мәнінде адамдық қасиетті жаралайтын іс.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды мектепте, жұмыста немесе әлеуметтік желіде біреудің сырт келбетін, сөйлеу мәнерін, қателігін келемеждеуге қатысты қолдануға болады. Мысалы, сыныптастар әлсіз оқитын баланы үнемі мазақтаса, кейін ол өзіне сенімсіз болып қалады, ал мазақтағандардың өзі де ұжымда сыйдан айырылады. Сондықтан құрметпен сөйлеп, кемсітуге жол бермеу керек.