Бит қабығынан биялай тоқыған.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал бір нәрсенің мүлде қисынсыз, қолданысқа жарамсыз екенін білдіреді. Тура мағынасында «биттің қабығынан биялай тоқу» — өте ұсақ, бос, пайдасыз нәрседен үлкен, қажет зат жасау дегенді аңғартады. Астарлы мағынасында адам жоқ жерден мәселе шығарып, шындыққа жанаспайтын іс істегенде немесе орынсыз қияли, бос әурешілікке салынғанда айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бит» — ең ұсақ, жиіркенішті жәндік, ал «қабығы» — одан да мардымсыз, құны жоқ нәрсенің белгісі. «Биялай» болса жылы киім, яғни керекті, пайдалы зат. Екеуінің арасы жер мен көктей болғандықтан, бұл образ адамды күлкілі әрі орынсыз әрекетке меңзейді. Халық мұнда «болмайтыннан болмыс жасама» деген ойды әдемі түйіндейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал шын пайдасы жоқ іске әуестенген адамға қатысты қолданылады. Мысалы, біреу интернеттегі расталмаған өсекке сеніп, соны дәлелдеп әуреге түссе, оны «бит қабығынан биялай тоқыған» деуге болады. Яғни, бұл сөз бос қиял мен орынсыз әрекетті әжуалап, ақылмен іс қылуға шақырады.