Біреу бетінен жазады,
Біреу ниетінен жазады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның іс-әрекеті бірдей көрінгенімен, ішкі ниеті әртүрлі болатынын аңғартады. Біреу қателігін ашық жасап, бетіне басыларлық әрекетке барады. Ал біреу сырты дұрыс көрінгенімен, ойы мен ниеті бұзық болады. Яғни, адамды тек сыртқы қылығымен емес, ішкі пиғылымен де тану керек деген ой айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «бет» сөзі — адамның жұртқа көрінетін сыртқы қылығы, ісі, беделі. Ал «ниет» — ішкі әлемі, ойы мен мақсаты. «Жазады» деген сөз мұнда тура мағынада жазу емес, «айыбы ашылады, қателігі білінеді, мінезі әшкереленеді» деген астарлы мәнде қолданылған. Осы арқылы халық сырт көрініске алданбауды ескертеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әсіресе әлеуметтік желіде, жұмыста, қарым-қатынаста өте орынды. Мысалы, бір адам көпшілік алдында сыпайы сөйлеп, ал шын мәнінде өзгелерді алдап, пайдасын ғана ойлауы мүмкін. Сондайда оның ниетін танып, асығыс сенбеу керек. Мақал адамға сақ болуды, шынайылықты бағалауды үйретеді.
Bireý nıetinen jazady.