Біреудің қолымен от көсеме.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал біреуді өз пайдаң үшін қиын іске жұмсама, өзіңе тиесілі жауапкершілікті өзің көтер дегенді білдіреді. Тура мағынасында отты қолмен көсеу — қауіпті, күйдіруі мүмкін іс. Астарлы мағынасында өз мақсатыңа жету үшін басқа адамның еңбегін, уақытын не беделін пайдаланып кету дұрыс емес. Халық мұнда айлакерлік пен жанама әрекетті құптамай, адалдық пен жауапкершілікті алға қояды.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «от» — қауіпті іс, тартыс, дау немесе ауыр мәселе сияқты. «Көсеу» — сол қиындықты қозғап, араластыру, өз қолыңмен істемеу. «Біреудің қолымен» деген тіркес өзгені құрал ету, біреудің еңбегін пайдалану дегенді аңғартады. Яғни, өзің қиналмай, өзгені тәуекелге тігу сыналады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жұмыс орнында, оқуда немесе тұрмыста жиі айтылады. Мысалы, бір адам өз қателігін әріптесіне жүктеп, басшылықтан өзін ақтап алғысы келсе, оған осы мақал орынды. Себебі мәселені басқаның мойнына артып қою уақытша жеңіл көрінгенімен, сенімге нұқсан келтіреді.