Бірлік малға сатқан - антұрған.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бірлік — ең қымбат қасиет, оны малға, яғни дүниеге айырбастаған адам опық жейді. Мақалдың тура мағынасы: адам ортақ татулықты пайда үшін сатса, рухани құнын жоғалтады. Астарлы мағынасы: ел ішіндегі келісім, ағайын арасындағы сыйластық, ортақ мүдде ақша мен байлықтан жоғары тұрады. Бірлікті бұзу — қысқа пайда үшін ұзақ берекеден айырылу.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мал» сөзі тек төрт түлік емес, жалпы дүние-мүлік, пайда, байлық деген ұғымды білдіреді. «Сату» — ең қымбат нәрседен айырылу, опасыздық жасау мағынасында қолданылған. Ал «антұрған» — арсыз, адамгершіліктен жұрдай, ұятты білмейтін адамды меңзейді. Яғни мақал бірлікті ақшаға айырбастаған кісінің мінезін қатты сынға алады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ортақ іске, достыққа не ұжымдық келісімге жеке пайда үшін қиянат жасамау керегін ескертеді. Мысалы, бір топ адам бірігіп іс бастап, біреуі тез ақша табу үшін құпияны сатып жіберсе, қалғандары шығынға батады. Сол кезде «бірлік малға сатқан — антұрған» деген сөз дәл айтылады.