Бір кең жеңге қарулы көп қол сияды.

Негізгі мағынасы

Бұл мақалдың тура мағынасы: кең жеңге көп қол сияды, яғни кең киімге қол еркін сыяды. Астарлы мағынасы: кеңпейіл, сабырлы, жомарт адамға көп адам сыйып, оның айналасына жұрт үйіріледі. Мұнда адам мінезінің кеңдігі, біреуді жатсынбай қабылдай білуі, елді өзіне тарта алатын жылылығы дәріптеледі. Тар көңіл, қатал мінез адамнан гөрі, ақжарқын, мейірімді жанның қадірі жоғары екенін аңғартады.

Образдар мен теңеулер

«Кең жең» — тек киім бөлігі емес, кең пейілдің бейнесі. «Қарулы көп қол» — көпшілік, әртүрлі адам, көп ой мен мінез дегенді білдіреді. Яғни бір адамның жүрегі кең болса, оған түрлі мінезді, әрқилы адам да сыйып кетеді. Бұл теңеу адамға жайлылық пен жылылық сыйлайтын мінездің күшін көрсетеді.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Қазір бұл мақалды адамдармен тіл табысатын, ашық мінезді кісіге қатысты айтады. Мысалы, жаңа ұжымға барған қызметкер бәрімен сыпайы сөйлесіп, көмектесіп жүрсе, жұрт оны тез қабылдайды. Сонда «Бір кең жеңге қарулы көп қол сияды» деп, оның кең пейілін мақтайды.