Бір жаман мың қолды ірітер,
Бір құмалақ бір қарын майды шірітер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: аз ғана арам не шіріген нәрсе көп дүниені бүлдіреді. Астарлы мағынасы: бір жаман адам, теріс мінезді кісі немесе бұзақы әрекет тұтас ұжымның, елдің, отбасының берекесін қашырады. Жаман ықпал тез тарайды, сондықтан ортаға кімнің араласатынына сақ болу керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мың қол» — көп адамның, тұтас күштің бейнесі. Ал «бір құмалақ» — болмашы көрінетін, бірақ іріткі салатын жағымсыз нәрсенің символы. «Бір қарын май» молшылықты, берекені білдіреді. Майдың шіруі — жақсы нәрсенің де азған бір себептен бұзылатынын көрсететін әсерлі теңеу.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ұжымдық жұмысқа, сыныпқа, отбасыға, әлеуметтік ортаға өте сай айтылады. Мысалы, бір адамның өсек айтып, тәртіп бұзуы бүкіл сыныптың ынтасын түсірсе, ұстаз осы мақалмен ескерту жасай алады. Яғни, орта тазалығы мен тәртіпті сақтау — бәріне ортақ жауапкершілік. Жақсы орта құру үшін жаман ықпалға ерте тосқауыл қою қажет.
Bir qumalaq bir qaryn maıdy shiriter.