Бит ашуын сіркеден алады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ашулы, ызалы адамның өз ренішін әлсіз жерден, болмашы нәрседен шығаратынын білдіреді. Тура мағынада биттің ашуы сіркеден алынатындай көрінсе де, астарында: ашуын тежей алмаған жан кінәні өзінен емес, айналасынан іздеп, ұсақ себепке жармасады деген ой жатыр. Мұндай адам сабыр сақтамай, бір ренішін екіншісіне жалғап, жағдайды ушықтырып жібереді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «бит» — кішкентай, мазасыз жәндік, ал «сірке» — оның ашуын басатын нәрсе ретінде алынған. Бұл бейне адамның ішкі күйін, мазасыз мінезін дәл береді. Халық кішкентай жәндік арқылы ашудың табиғатын әжуа етіп көрсетеді: ашу көбіне үлкен себептен емес, көңілдің тарлығынан, сабырдың аздығынан туындайды.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жұмыс орнында, үй ішінде немесе әлеуметтік желіде ашуын ұстай алмайтын адамға қатысты айтылады. Мысалы, біреу бастықтан сөз естіп келіп, үйдегілерге орынсыз ренжіп, болмашы нәрсеге ұрысып қалса, «бит ашуын сіркеден алады» деп ескерту жасайды. Бұл — ашуды басқаға аудармай, өзін тежей біл деген тәрбие.