Біреуге бата, біреуге қате тиеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бір оқиға, бір әрекет немесе бір сөз әр адамға әртүрлі әсер етеді: біреу оны жақсылық деп қабылдайды, біреу зиян не қателік деп түсінеді. Астарлы мағынасы — өмірде бәріне бірдей ұнайтын, бәріне бірдей тиімді болатын жағдай болмайды; адамның ниеті, түсінігі, тәжірибесі әртүрлі болғандықтан, бір іске берілер баға да сан алуан болады. Сондықтан кез келген істі бастарда жұрттың бәрі бірдей қабылдайды деп ойламаған жөн.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «бата» — жақсылық, игі тілек, сәттілік нышаны. Ал «қате» — қателесу, бұрыс түсіну, зиян көру мағынасын береді. Екеуін қарсы қою арқылы халық өмірдің екі қыры барын көрсетеді: бір нәрсе біреуге ырыс болса, екіншісіне қиындық болуы мүмкін. Бұл адам мінезінің, көзқарасының әркелкілігін дәл бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды адамдардың пікір айырмашылығын түсіндіру үшін қолдануға болады. Мысалы, бір реформа не жаңалық біреуге тиімді көрінсе, екіншісі оған қарсы болуы мүмкін. Сол кезде «Біреуге бата, біреуге қате тиеді» деп, әркімнің қабылдауы әртүрлі екенін аңғартады.