Мейманның алдында мысығыңа «Пыш!» деме.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Мақалдың тура мағынасы: қонақтың көзінше мысықты үркітіп, «Пыш!» деп айқайлама деген ескерту. Астарлы мағынасы: мейман алдында әдеп сақтап, үй ішіндегі ұсақ-түйек қылықпен адамды ыңғайсыз жағдайға қалдырмау керек. Қонақ келгенде үй иесінің мінезі, тәрбиесі, сабыры көрінеді. Сондықтан артық сөз, дөрекі әрекет, орынсыз қылық қонақтың көңілін түсіріп, үйдің берекесін қашырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мысық» — үй ішіндегі күнделікті тіршіліктің белгісі, ал «Пыш!» — шошыту, шапшаң ескерту, дөрекі қимылдың символы. Қарапайым ғана көрініс арқылы халық үлкен әдепті үйретеді: кішкентай әрекет те үлкен жиынның сәнін бұзуы мүмкін. Қонақ алдында бәрі жинақы, сабырлы, байыпты болғаны жөн.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті: қонақ күткенде немесе көпшілік ортада әдепті сақтау керек дегенді білдіреді. Мысалы, үйге әріптес не қонақ келгенде балаға қатты ұрысып, айқай салу дұрыс емес — ол қонақтың көңілін бұзады. Сондықтан бұл мақал адамды сыпайылыққа, мәдениетке және өз-өзін ұстай білуге шақырады.