Мұрын болмаса, екі көз бірін-бірі шұқыр еді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам мүшелерінің өзара үйлесімін мысал ете отырып, әр нәрсенің өз орны, өз қызметі бар екенін білдіреді. Тура мағынасында мұрын екі көздің ортасында тұрып, олардың бірін-бірі зақымдап қоюына жол бермейді. Астарлы мағынасы — адам өмірінде де рет, тәртіп, тепе-теңдік керек. Бір бөлік істі атқармаса, немесе біреу орнында болмаса, бүкіл жүйе бұзылуы мүмкін. Сондықтан бұл сөз бірліктің, үйлесімнің және әр мүшенің маңызын аңғартады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мұрын» — ортақ бағыт беретін, араға дәнекер болатын нәрсенің бейнесі. «Екі көз» — жақын тұрған, бірақ бір-біріне кедергі келтіруі мүмкін екі күшті не екі адамды меңзейді. «Шұқу» сөзі бір-біріне зиян келтіруді, орынсыз қақтығысты көрсетеді. Яғни, кішкентай ғана бөлшек үлкен рөл атқарады деген ой берілген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал ұжымда, отбасында, сыныпта не жұмыста әр адамның міндеті маңызды екенін түсіндіру үшін қолданылады. Мысалы, кеңседе бір қызметкер құжаттарды реттемесе, басқалар қате жіберіп, жұмыс шатасады. Сонда «Мұрын болмаса, екі көз бірін-бірі шұқыр еді» деп, әр істің өз жауаптысы болатынын айтады.