Молдадан хат қалады,
Жақсыдан зат қалады.
«Молдадан хат қалады, Жақсыдан зат қалады.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның артында қалатын ізі туралы айтады. Тура мағынасында молдадан жазу, сауат, хат-қағаз сияқты мұра қалады, ал жақсы адамның артында зат, яғни игі ісі, жасаған пайдасы, елге тигізген игілігі қалады. Астарлы мағынасы — адамның шын құндылығы оның сөзімен емес, ісімен өлшенеді. Жақсы кісі өмірде біреуге көмектесіп, үлгі болып, артында жұрт ұмытпайтын өнеге қалдырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «хат» — білімнің, жазудың, ойдың белгісі. Ал «зат» — нақты іс, пайдалы мұра, көзге көрінетін игілік. Молда бейнесі сауат пен діни білімді, ал жақсы адам бейнесі адамгершілігі мол, елге пайдасы тиген кісіні танытады. Салыстыру арқылы мақал білім мен ізгіліктің айырмасын емес, олардың әрқайсысының артында із қалатынын аңғартады.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазір бұл мақалды қоғамға пайдасы тиген адамды бағалағанда айтады. Мысалы, ауылда бір азамат кітапхана ашып, жасөспірімдерге тегін сабақ өткізсе, оның артында сол игі ісі қалады деуге болады. Яғни адамды есте қалдыратын нәрсе — атақ емес, жақсы ісі.
Jaqsydan zat qalady.