Мейірімділік - жүректен,
Мейірімсіздік - білектен.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал мейірімділіктің шын төркіні адамның жүрегінде екенін айтады. Яғни адам біреуге қамқор болса, ол ішкі жылудан, рақымнан, адамгершіліктен туады. Ал мейірімсіздік жүректен емес, күшке, зорлыққа, қатал мінезге сүйенеді. Тура мағынасында жүрек пен білек салыстырылса, астарлы мағынада жұмсақтық пен күш, ізгілік пен қатігездік қарама-қарсы қойылған.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жүрек» — сүйіспеншілік, жан жылуы, кешірім мен рақымның символы. Ал «білек» — күш, өктемдік, зорлау, қаталдықтың бейнесі. Халық жүректі ішкі мәдениеттің, адамдықтың орны деп таниды, ал білекті тек күштің құралы ретінде алады. Осы арқылы мақал адамды күшпен емес, мейіріммен ықпал етуге шақырады.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі күні бұл нақыл отбасында, мектепте, жұмыста өте орынды. Адамды ұрысып не қыспаққа алып емес, түсіндіру, қолдау, жылы сөз айту арқылы тәрбиелеу тиімді екенін еске салады. Мысалы, мұғалім тәртіп бұзған оқушыға бірден жаза қолданбай, себебін сұрап, сабырмен сөйлессе, бала да ашылып, дұрыс жолға тезірек түседі.
Meıirimsizdik - bilekten.