Молда білгенін оңиды,
Қарға көргенін шоқиды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның бойындағы дағды мен үйренген әдеті қайталанып отыратынын білдіреді. Молда білгенін оқиды дегені — әркім өз меңгерген ісін, өз табиғатына жақын қылығын істейді деген астар. Қарға көргенін шоқиды дегені — ақыл-тәжірибесі аз, өзгені ғана қайталауға бейім адам да солай істейді. Яғни адам не үйренсе, соны қайталайды, сондықтан тәрбие мен үлгінің орны ерекше.
Образдар мен теңеулер
Молда — білім иесін, оқыған-тоқыған адамды бейнелейді. Оның «білгенін оқуы» — білімнің үздіксіз қолданылуы. Қарға — қарапайым, көргенін ғана істейтін құс ретінде алынған. «Шоқиды» сөзі біреудің ойланбай еліктеуін, сыртқы әрекетті қайталауын меңзейді. Екі образ бір-біріне қарсы қойылып, саналы іс пен соқыр еліктеуді салыстырады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал тәрбиеде, оқу мен мінез қалыптастыруда жиі қолданылады. Мысалы, бала ата-анасының не ұстазының ісін күнде көріп өссе, соны бойына сіңіреді: үлкендер уақытын тиімді пайдаланса, бала да ұқыпты болады. Сондықтан жақсы орта мен дұрыс үлгі адамды қалыптастырады.
Qarǵa kórgenin shoqıdy.