Менмендік туған анаға да жақпас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Менмендік — адамның өзін өзгеден артық санап, тәкаппарлық көрсетуі. Бұл мақал «менмен, өркөкірек адам тіпті өз анасына да ұнамайды» деген тура ойды білдіреді. Астарлы мағынасы — кішіпейілділік пен ізеттілік кез келген адамға, әсіресе ең жақын жанға да қажет. Ана — мейірім мен тазалықтың символы, сондықтан оған да паң, өзімшіл мінез жат. Мақал адамға өз бойын тежеп, қарапайым болуды ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «туған ана» — ең жақын, ең аяулы, шындықты тура айтатын адам бейнесі. Ал «менмендік» — жүректі қатайтатын, адамды жақындарынан алыстататын мінездің образы. Ана мен менмендік қатар қойылып, тәкаппарлықтың тіпті мейірімді жүрекке де сыймайтыны көрсетіледі. Бұл салыстыру мақалдың тәрбиелік күшін арттырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал өзін жоғары ұстап, айналасындағы адамдардың пікірін менсінбейтін кісіге қарата айтылады. Мысалы, бір маман әріптестерінің кеңесін тыңдамай, бәрін тек өз білгенімен істесе, оның бұл мінезі ұжымға да, отбасына да жақпайды деп айтуға болады. Мақал адамды кішіпейіл, сыйластыққа жақ болуға шақырады.