Тәрбие туралы 1153
Тәрбие туралы қазақ мақал-мәтелдері – адамгершілік, инабат, еңбек пен өнегені дәріптейтін даналық сөздер.
1153
Мақал-мәтел
315.2K
Қаралым
273
Орташа
Сұрыптау:
Мейманның алдында мысығыңа «Пыш!» деме.
**Негізгі мағынасы** Мақалдың тура мағынасы: қонақтың көзінше мысықты үркітіп, «Пыш!» деп айқайлама деген ескерту. Астар...
Жетімнің көңілі жарты.
**Негізгі мағынасы** «Жетімнің көңілі жарты» деген мақал жетім баланың ішкі жан дүниесі толық емес, жүрегінде сағыныш п...
Ата ұлын күндеген,
Атасына жаумен тең.
Ата сөзін білмеген,
Бұлагы жоқ таумен тең.
Атасына жаумен тең.
Ата сөзін білмеген,
Бұлагы жоқ таумен тең.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата мен бала арасындағы сыйластықтың, түсіністіктің қаншалықты маңызды екенін айтады. Тур...
Қисық қабырғадан қыңыр адам қиын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында адамның қабырғасы қисық болса, денеге қалай ыңғайсыздық тудырса, қыңыр,...
Таяқ тайға жеткізер,
Тай құнанға жеткізер.
Тай құнанға жеткізер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тайға таяқпен демеп, жетелеп отырсаң, ол өсіп тай болады, тайдан құнан...
Ойлай берсең, ой да көп, сана да көп,
Ойнай берсең, ой да жоқ, сана да жоқ.
Ойнай берсең, ой да жоқ, сана да жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды орынсыз ермекке берілмей, ойлы болуға шақырады. Тура мағынасында, көп ойлана берге...
Ит күшігін ырылдап сүйеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ит өз күшігін жақсы көрсе де, оны еркелеткенде ырылдап, тісін көрсетке...
Асығу - баланың ісі,
Аттандыру - ананың ісі.
Аттандыру - ананың ісі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бала асығып, бір іске тез ұмтылады, ал ана баласын жолға шығарып салуд...
Сиырдың сүті тілінде.
**Негізгі мағынасы** «Сиырдың сүті тілінде» деген мақал малдың берекесі оның күтіміне, әсіресе жем-шөбін дұрыс беріп, б...
Күңге қамқа тон жапсаң да ханым болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: күңге қанша әдемі, қымбат қамқа тон жапсаң да, ол ханымға айналмайды. А...
Көрген көргенін істейді,
Көсеу түрткенін істейді.
Көсеу түрткенін істейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам көп жағдайда көріп-білгенін қайталайтынын айтады. Яғни, мінез-құлық, әдет, іс-әрекет...
Жақсыдан бау қалады,
Жаманнан дау қалады.
Жаманнан дау қалады.
**Негізгі мағынасы** Жақсы адам артында елге пайдасы тиетін із қалдырады: сөзімен де, ісімен де жұртқа сүйеніш болып, та...
Алғаның жаман болса,
Қонағың кетеді.
Ұлың жаман болса,
Бақытың кетеді.
Қонағың кетеді.
Ұлың жаман болса,
Бақытың кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы ішіндегі адам сапасының, әсіресе жар мен ұл тәрбиесінің өмірге тікелей әсер ететін...
Инабат - ер азығы,
Инабатты ер - ел қазығы.
Инабатты ер - ел қазығы.
**Негізгі мағынасы** Инабат — адамның ішкі мәдениеті, әдептілігі, ұят пен кішіпейілділігі. Мақалдың тура мағынасы бойынш...
Кісілікті кісі табиғатқа тартып туады.
**Негізгі мағынасы** Кісілікті кісі табиғатқа тартып туады деген мақал адамның жақсы мінезі, ар-ұяты, тәрбиелі болмысы т...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкед...
«Тәрбие туралы» мақал-мәтелдер – ұрпаққа бағыт-бағдар беретін, мінез бен құндылықты қалыптастыратын халық даналығы. Бұл санатта ата-ана өнегесі, ұстаз тәлімі, үлкенді сыйлау, кішіге ізет, адалдық пен жауапкершілік сияқты ұстанымдар қысқа да нұсқа сөзбен түйінделеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.