Тәрбие туралы 1153
Тәрбие туралы қазақ мақал-мәтелдері – адамгершілік, инабат, еңбек пен өнегені дәріптейтін даналық сөздер.
1153
Мақал-мәтел
193K
Қаралым
167
Орташа
Сұрыптау:
Тәнің таза болғанша,
Жаның таза болсын.
Жаның таза болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы тазалығынан гөрі ішкі тазалығының, яғни жанның пәктігі мен ниеттің адалдығ...
Анаңа рақым етпесең,
Балаңнан рақым күтпе.
Балаңнан рақым күтпе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — анаңа мейірім, қамқорлық, құрмет көрсетпесең, өз балаңнан да сондай ра...
Ұят кімде болса, иман сонда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ұяты бар адамның жан дүниесінде иман да бар деген сөз. Астарлы мағынас...
Ит күшігін ырылдап сүйеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ит өз күшігін жақсы көрсе де, оны еркелеткенде ырылдап, тісін көрсетке...
Таяқ тайға жеткізер,
Тай құнанға жеткізер.
Тай құнанға жеткізер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тайға таяқпен демеп, жетелеп отырсаң, ол өсіп тай болады, тайдан құнан...
Таяқтау оңай, тәрбиелеу қиын.
**Негізгі мағынасы** Таяқтап жазалау — бір сәттік іс, ал адамды дұрыс жолға салу — ұзақ уақытты, сабырды және үлкен жауа...
Адамның жүрген жері - абат.
**Негізгі мағынасы** «Адамның жүрген жері - абат» деген мақалдың тура мағынасы — адам бар жерде тіршілік қызады, орын кө...
Өнегелі қарт жоқ жерде
Өнерлі жас та жоқ.
Өнерлі жас та жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қарт адамның өмірден көргені, ақылы мен тәрбиесі жоқ жерде жас ұрпақтың да дұрыс қалыптас...
Ластың досы - шыбын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кір-қоқыстың, лас жердің маңына шыбын көп жиналады. Астарлы мағынасы: ж...
Анасын сүйгеннің баласын сүй.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға біреудің жақсылығын, қадірін оның ең жақын адамын құрметтеу арқылы көрсету керек е...
Әйелді бастан, баланы жастан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланы да, жалпы әйелдің орнын да ерте жастан тәрбиелеу керек деген ойды білдіреді. Т...
Жақсы ұл - елдің туы.
**Негізгі мағынасы** Жақсы ұл — отбасының ғана емес, бүкіл елдің абыройын көтеретін азамат. Мақал тура мағынасында, жақс...
Жетімнің қарны жетеу.
**Негізгі мағынасы** «Жетімнің қарны жетеу» деген мақал жетім баланың тұрмысы ауыр, мұқтаждығы көп екенін аңғартады. Ту...
Мұсылманшылық әсте-әсте,
Кәпір болу бір пәсте.
Кәпір болу бір пәсте.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал имандылық пен адамгершілікке бірден жету оңай еместігін, ал азғындық пен теріс жолға тез...
Болар елдің баласын сәнінен емес,
Сәлемінен таны.
Сәлемінен таны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы елдің, тәрбиелі ортаның баласы сыртқы сән-салтанатымен емес, көргенділігімен, сәлем...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Әрлі болғанша, арлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы сұлулығы мен сән-салтанатынан гөрі, ішкі тазалығы мен адамгершілігі маңыз...
«Тәрбие туралы» мақал-мәтелдер – ұрпаққа бағыт-бағдар беретін, мінез бен құндылықты қалыптастыратын халық даналығы. Бұл санатта ата-ана өнегесі, ұстаз тәлімі, үлкенді сыйлау, кішіге ізет, адалдық пен жауапкершілік сияқты ұстанымдар қысқа да нұсқа сөзбен түйінделеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.