Жалғыз түйе - бақырауық,
Жалғыз бала - жылауық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жалғыздықтың әлсіздік әкелетінін айтады. Тура мағынасында жалғыз жүрген түйе бақырып, мазасызданады, ал жалғыз бала еркелеу, көңіл бөліну аз болғандықтан жиі жылайды. Астарлы мағынасы — адам да жалғыз қалса, тірек, сүйеу, көңіл бөлетін орта таппай қиналады. Сондықтан тіршілікте жалғыздыққа емес, көппен араласуға, бірлік пен қамқорлыққа мән беру керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жалғыз түйе» — ауыр жүк арқалайтын, бірақ серігі жоқ жанның бейнесі. Түйенің «бақырауығы» оның жалғыздықтан мазасыздануын білдіреді. Ал «жалғыз бала» — жылулық пен назарға мұқтаж жанның символы. «Жылауық» сөзі баланың көңілі толық болмай, мейірім іздейтінін аңғартады. Екі образ да адам баласының жалғыздықта әлсірейтінін көркем түрде жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамдардың ортадан, достықтан, отбасы қолдауынан ажырамауын ескертеді. Мысалы, ата-анасы жұмысбасты болып, балаға уақыт бөлмесе, ол тұйықталып, мазасыздануы мүмкін. Сол сияқты үлкендер де жалғыз жүргенде жанашыр сөзге мұқтаж болады. Сондықтан бір-бірімізге көңіл бөліп, араласып тұрған дұрыс.
Jalǵyz bala - jylaýyq.