Көргенсіз десе кек тұтпа,
Көргеніңнен көрмегенің көп.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға айтылған ескертуді, сын мен кемшілікті ауыр көрмеуді үйретеді. Біреудің «көргенсіз» деуі — қорлау үшін емес, мінезіңе, тәрбиеңе, жүріс-тұрысыңа ой салу болуы мүмкін. Адам өмірінде үйренгенінен үйренбегені, көргенінен көрмегені көп болады. Сондықтан өзіңді толық білмін демей, елден, үлкеннен, өмірден сабақ алуға дайын болу керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көргенсіз» сөзі тәрбиесі кем, әдептен аттаған адамды білдіреді. Ал «көргеніңнен көрмегенің көп» деген тіркес адамның өмірлік тәжірибесі шектеулі екенін, әлі талай нәрсені үйренуі керегін меңзейді. Яғни, көргені — аз, көрмегені — көп адамға кек сақтап, өркөкіректік таныту жараспайды. Бұл сөз адамды кішіпейілдікке, сабырға шақырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста не отбасында айтылған сынға ренжіп, қарсы сөз қайтарғысы келгенде өте орынды. Мысалы, жас қызметкерді тәжірибелі әріптесі қатесін түзеп, «осыны байқамадың» десе, ол ашуланбай, сабырмен қабылдауы керек. Себебі сын — үйренудің жолы. Осы мақал адамның көңілін өсіріп, өзін жетілдіруге үндейді.
Kórgenińnen kórmegeniń kóp.