Қызыл ет кетер,
Қызарған бет қалар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның сыртқы сұлулығы мен тәндік қуаты уақытша екенін, ал ұят, абырой, ар мен намыс ұзақ сақталатынын білдіреді. «Қызыл ет кетер» дегені — жастық шақ, дене күші, тәннің көркі бір күні солады деген сөз. Ал «қызарған бет қалар» — адамның жасаған ісі, ұяты, бетке ұстар мінезі, ел алдындағы беделі қалады деген астарлы мағына береді. Яғни, адам өмірде тек көрікке емес, мінезге, тәрбиеге, абыройға мән беруі керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қызыл ет» — жас дене, әсем түр, адам бойындағы уақытша қуаттың бейнесі. Ол өте келе әлсірейді, өзгеріске ұшырайды. «Қызарған бет» — ұялу, арлану, адамдық өлшем, ожданның белгісі. Қазақ танымында беттің қызаруы — ұятқа қалмау, арына дақ түсірмеу деген ұғыммен сабақтас.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі күні бұл мақал әсіресе сыртқы келбетке тым әуестенген жастарға орынды ескерту болады. Мысалы, бір адам тек сән қуып, мінезі мен жауапкершілігін елемесе, уақыт өте сол сәні қалады да, абыройы сыналады. Сондықтан оқу, еңбек, тәрбие, адамгершілік — сыртқы көркінен де маңызды.
Qyzarǵan bet qalar.