Жүректің жолы ыстық,
Білектің жолы суық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға істің нәтижесін күшпен емес, ниет пен жүрек жылуымен жасау керек екенін меңзейді. «Жүректің жолы ыстық» дегені — мейірім, ықылас, шынайылық арқылы жасалған әрекет өтімді, әсерлі, берекелі болады деген сөз. Ал «Білектің жолы суық» — тек күшке, зорлыққа, қаталдыққа сүйенген іс ұзаққа бармайды, көбіне қарсы әсер береді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жүрек» — адамгершілік, ниет, мейірім мен түсіністіктің образы. «Ыстық» сөзі жылы қарым-қатынасты, тірі сезімді, шын ықыласты білдіреді. Ал «білектің» бейнесі — физикалық күштің, зорлап істетудің белгісі. «Суық» сөзі көңілсіздік, қаталдық, жансыздық мағынасын үстейді. Яғни халық жүректің қуатын білектің күшінен жоғары қояды.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де адамдармен қарым-қатынаста, тәрбие беруде, жұмыста өте орынды. Мысалы, мұғалім оқушыны ұрысып емес, түсіндіріп, қолдап үйретсе, бала тез қабылдайды. Сол сияқты ата-ана баласына күш көрсетпей, жылы сөзбен бағыт берсе, тәрбие де нәтижелі болады. Күш қысқа мерзімде ықпал етуі мүмкін, ал жүрек жылуы сенім мен сыйластық қалыптастырады.
Bilektiń joly sýyq.