Өсиет туралы — 41-бет 1656
Сұрыптау:
Ұлың тентек болса да, зор болсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — баланың мінезі бірден жақсы болмаса да, өсіп-жетіліп, елге сөзі өтетін…
Ұлы сөзден ұлағат.
Негізгі мағынасы «Ұлы сөзден ұлағат» дегеніміз — терең мағыналы, салмақты, орынды айтылған сөзден адамға тәрбие, ақыл…
Ұлы сөзде ұяттық жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: үлкен, маңызды, орынды сөз айтқанда оны ұят көріп қысылудың қажеті жоқ…
Ұлыстың ұлы күні алдыңа келсе,
Атаңның құнын кеш.
Атаңның құнын кеш.
Негізгі мағынасы Бұл мақал Наурыз сияқты Ұлыстың ұлы күні келгенде адам жүрегі кең, ниеті таза болуы керек дегенді…
Ұрының өзіне лайық сойылы бар,
Қарттың сөзіне лайық орны бар.
Қарттың сөзіне лайық орны бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр адамға, әр істің өзіне сай өлшемі бар екенін білдіреді. Тура мағынасында ұрыны жазалайтын…
Күнде бір мақал
«Өсиет туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Ұстаған жерде қолы,
Тістеген жерде тісі қалады.
Тістеген жерде тісі қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның не істесе де, соның ізі мен салдары болатынын білдіреді. Бір істі қолға алсаң, соның…
Ұстаздан шәкірт озар.
Негізгі мағынасы Ұстаздан шәкірт озар деген мақалдың тура мағынасы — оқушының өз ұстазынан асып түсуі. Астарлы мағынасы…
Ұстазы жақсының ұстамы жақсы.
Негізгі мағынасы Ұстазы жақсы адамның тәрбиесі де, мінез-құлқы да түзеледі деген ой айтылады. Тура мағынасында бұл…
Ұстазыңды атаңдай сыйла.
Негізгі мағынасы Ұстазыңды атаңдай сыйла деген мақал ұстазға әкеңдей құрмет көрсет, оның ақылын тыңда, еңбегін бағала…
Ұстамен дос болсаң, наркескенін аларсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам жақын араласқан ортасынан тәлім де, үлгі де алады дегенді білдіреді. Тура мағынасында…
Ұстамен жақын болсаң ,
Мүйіз кесерін аларсың .
Мүйіз кесерін аларсың .
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам кіммен араласса, соның әсерін алатынын білдіреді. Тура мағынада ұстамен жақын жүрген…
Ұста, ұстадан нұсқа.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, шебер ұстаның қасында жүрген адам одан іс үйренеді, жөн біледі…
Ұшар құстың басы ілгері.
Негізгі мағынасы «Ұшар құстың басы ілгері» деген мақал адамның алға ұмтылуын, талпыныс пен бастаманың әрқашан ілгері…
Ұялған сыбағасынан құр қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адам ұялып, өз сыбағасын алуға батылы жетпей қалса, тиесілі үлесінен…
Ұялған тек тұрмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ұялшақтықтан немесе қысылғандықтан қарап қалмай, әрекетке көшуі керек екенін…
Ұялмас бетке талмас жақ береді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал беті ұялмайтын, ар-ұяты әлсіз адамға жұрттың да, өмірдің де жеңіл қарайтынын білдіреді. Тура…
Ұят деген - тайпа ел.
Негізгі мағынасы «Ұят деген - тайпа ел» деген мақал ұяттың адам өміріндегі орны өте биік екенін білдіреді. Мұндағы тура…
Ұят - жаман ойдың жүгені.
Негізгі мағынасы Ұят — адамның ішкі тәртібі мен ар-ожданын тежейтін рухани тетік. Бұл мақал тура мағынасында «жүген»…
Ұяттан безген арын саудаға салады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұятты жоғалтқан адам ар-намысын да оңай құрбан ететінін айтады. Тура мағынасында — адам…
Ұяттан кісі өлмейді,
Бетте сызы қалады.
Бетте сызы қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ұятқа қалуы немесе қысылып-қымтырылуы өмірден айырып жібермейтінін айтады. Яғни бір…
Халық - дана.
Негізгі мағынасы «Халық - дана» деген мақалдың тура мағынасы — көпшіліктің ойы, тәжірибесі және өмірден түйгені терең…
Ханда ұл болмайды,
Биде құл болмайды.
Биде құл болмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ханның баласы міндетті түрде хан болмайды, бидің ұлы да міндетті түрде би…
Хан ұлы - төре,
Би ұлы - шора.
Би ұлы - шора.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ханның баласы – төре, бидің баласы – шора, яғни әркім өз шыққан тегіне сай…
Хиуадағы ханнан не пайда,
Барсаң арызың өтпесе.
Барсаң арызың өтпесе.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: алыстағы Хиуадағы ханның атағы да, беделі де өзіңе пайда әкелмейді, егер…
Шажырқайда май болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: шажырқайдың өзінен май шықпайды, яғни бір нәрсенің ең әлсіз, қуысы көп…
Шайнаған бұйырған емес,
Жұтқан бұйырған.
Жұтқан бұйырған.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ауызға салғанды шайнау ғана емес, оны жұтып, қорытқанда ғана пайдасы…
Шақпақ, шақпаққа от берген ақымақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір адамның өз зиянына өзі себеп болып, соны аңғармай жүргенін әжуалайды. Тура мағынада…
Шала молда - жалтақ,
Сөйлер сөзге шорқақ.
Сөйлер сөзге шорқақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал білімді толық меңгермеген, бірақ өзін діндар не оқыған етіп көрсеткісі келетін адамның…
Шала молда шарық айтар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал білімсіз, шала сауатты адамның өз шамасын білмей, орынсыз сөйлеуін, әсіре білгішсінуді…
Шал болғанмен қария болмас,
Шалшық су жиналып дария болмас.
Шалшық су жиналып дария болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның жасы үлкен болғанының өзі оны міндетті түрде ақылгөй, көреген, сыйлы қария…
Шалдың сөзі - бал.
Негізгі мағынасы «Шалдың сөзі - бал» деген мақал қарт адамның айтқан сөзі тәтті, құнды, пайдалы деген мағынаны…
Шапанға таяқ өтпес,
Жаманға сөз өтпес.
Жаманға сөз өтпес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қалың шапанға таяқтың күші өтпейтіні сияқты, жаман мінезді адамға айтқан…
Шар болат шоқта шыңдалады.
Негізгі мағынасы Шар болат шоқта шыңдалады — адам да, мінез де, қабілет те қиындық пен сынақ арқылы жетіледі деген сөз…
Шариғат - ағып жатқан бұлақ,
Бұрынғының сөздері - жағалай біткен құрақ.
Бұрынғының сөздері - жағалай біткен құрақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал діннің, яғни шариғаттың өмірге бағыт беретін таза әрі тұрақты қайнар екенін меңзейді. Ағып…
Шаш ал десе, бас алады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал біреудің тапсырманы немесе айтылған істі шектен тыс, орынсыз, өрескел түрде орындауын…
Шәкіртсіз ұстаз тұл.
Негізгі мағынасы «Шәкіртсіз ұстаз тұл» деген мақалдың тура мағынасы — оқушысы жоқ мұғалімнің еңбегі толық көрінбейді…
Шебер болар бала бармағынан,
Кісі болар бала кісілігінен танылады.
Кісі болар бала кісілігінен танылады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал баланың ертең қандай адам болатыны оның бүгінгі мінезі мен іс-әрекетінен байқалатынын…
Шегірткеден қорыққан егін екпес.
Негізгі мағынасы Шегірткеден қорыққан егін екпес деген мақал адамды қауіптеніп, әрекетсіз отыра бермеуге шақырады. Тура…
Шежіреден заман озбас,
Озса да түбі тозбас.
Озса да түбі тозбас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал шежіре, яғни ата-тек, тарих, ел жады мен рухани сабақтастық ешқашан ескірмейтінін білдіреді…
Шешуі жоқ, шегі жоқ
Үрейден сақта.
Үрейден сақта.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды орынсыз үрей мен қорқынышқа берілмеуге шақырады. Тура мағынасында, шешімі…