Өсиет туралы — 39-бет 1656
Сұрыптау:
Төлсіз тұяқ өспейді.
Негізгі мағынасы «Төлсіз тұяқ өспейді» деген мақалдың тура мағынасы — малдың төлінсіз, яғни ұрпағынсыз, табыны…
Төрден орын тисе, төредей орнық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — егер адамға төрден, яғни ең құрметті жерден орын бұйырса, сол орынға…
Төре айғақ болса, бітім болмас,
Төбе тайғақ болса, шығып болмас.
Төбе тайғақ болса, шығып болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ел ішіндегі дау-дамайдың әділ шешілуі кейде тек жоғары дәрежелі адамға немесе сыртқы беделге…
Төреге ерген ерін арқалайды.
Негізгі мағынасы Төреге ерген ерін арқалайды деген мақалдың тура мағынасы — басшыға, билік иесіне немесе жөнсіз адамға…
Төре, төрем,
Өнегеңді көрем.
Өнегеңді көрем.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — төре, яғни ел ішіндегі беделді, текті адамға қарап, оның өнегесін көремін…
Күнде бір мақал
«Өсиет туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Төрешіден қалмайды,
Айтушыдан қалады.
Айтушыдан қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал даудағы сөздің күші туралы. Тура мағынасы: іс жеңілсе, оның себебі төрешіде емес, айтушыда…
Төрешілдің ертеңі таусылмайды,
Мылжыңның «ертеңгісі» таусылмайды.
Мылжыңның «ертеңгісі» таусылмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөзге берік болмай, істі кейінге қалдыра беретін адамды сынайды. Төрешілдікке, яғни орынсыз…
Төрінен көрі жуық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның төрі мен көрі бір-біріне жақын деген ойды білдіреді. Астарлы…
Төс болғаныңда төзіп бақ,
Балға болғанында соғып бақ.
Балға болғанында соғып бақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға кез келген іске лайық болсаң, сол істің салмағын да көтере біл деген ой айтады. Төс…
Тумаған балаға кіндік шеше.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әлі өмірге келмеген, яғни жүзеге аспаған іске немесе белгісіз нәрсеге алдын ала асықпай…
Тумағанның түбі шикі.
Негізгі мағынасы «Тумағанның түбі шикі» деген мақал адам әлі көрінбеген, ісі басталмаған немесе нәтижесі анықталмаған…
Тумақ болса, өлмек бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — дүниеге келген әрбір жан иесі бір күні өмірден өтеді. Астарлы мағынасы…
Тумақ - парыз, өлмек - міндет.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам баласының өмірге келуі де, өмірден өтуі де заңды құбылыс екенін айтады. Тумақ — әр…
Тура тілімді тыя алмаймын,
Туғаныма сыя алмаймын.
Туғаныма сыя алмаймын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалда адам өз ойын тура айтатынын, шындықты бүкпей жеткізетінін аңғартады. «Тура тілімді тыя…
Түбі тесік қазанға
Қанша құйсаң да толмайды.
Ақылы жоқ адамға
Қанша айтсаң да қонбайды.
Қанша құйсаң да толмайды.
Ақылы жоқ адамға
Қанша айтсаң да қонбайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылы жоқ, айтқанды ұқпайтын адамға қанша кеңес берсең де, пайдасы болмайтынын білдіреді…
Түгел сөздің түбі бір,
Сөз атасы - Майқы би.
Сөз атасы - Майқы би.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — барлық сөздің түбі, бастауы бір екені, ал сөз өнерінің арғы атасы Майқы…
Түйеге жантақ керек болса, мойнын созар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның немесе тіршілік иесінің өзіне қажет нәрсеге жету үшін амалын жасайтынын білдіреді…
Түйе жүктен қашып құтылмас,
Ат арбадан қашып құтылмас.
Ат арбадан қашып құтылмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе жүк арқаламай, ат арба тартпай жүре алмайды, яғни өзіне жүктелген…
Түйе қарап жүріп ханға жасауыл болыпты.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — түйені бағып жүрген, қарапайым малшының бір күні ханның жасауылына…
Түйе қотыр болса,
Ботасын былғайды,
Ботасы келесін былғайды.
Ботасын былғайды,
Ботасы келесін былғайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қотыр түйе ботасын былғайды, ал ботасы сол қотырды әрі қарай таратады…
Түйем жалғыз деп тұзға үйретпе,
Ұлым жалғыз деп асқа үйретпе.
Ұлым жалғыз деп асқа үйретпе.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — түйе жалғыз болған соң оны тұзға, ал ұл жалғыз болған соң оны асқа…
Түйе мініп қойға барма,
Жөндеп баға алмайсың.
Бие мініп тойға барма,
Көкпарға шаба алмайсың.
Жөндеп баға алмайсың.
Бие мініп тойға барма,
Көкпарға шаба алмайсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр істің өз реті, өз лайығы бар екенін айтады. Түйемен қойға барсаң да, бимен тойға барсаң…
Түйені жыңғылмен айдамайды,
Кендірмен байламайды.
Кендірмен байламайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал үлкен істі, ірі нәрсені әлсіз немесе орынсыз құралмен басқаруға болмайтынын білдіреді. Түйе…
Түйенің басы тегешке сыймас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: үлкен түйенің басы кішкентай тегешке сыймайды. Астарлы мағынасы: ірі…
Түйенің өзі түйе, құмалағы емес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның, заттың не істің үлкен-кішілігін орнымен бағалауды ескертеді. Түйе — ірі, салмақты…
Түйенің пірі - Ойсылқара.
Негізгі мағынасы «Түйенің пірі - Ойсылқара» деген мақал түйені ерекше қадірлейтін, оны киелі санайтын халық түсінігін…
Түйесіне қарай жазысы,
Биесіне қарай қазысы.
Биесіне қарай қазысы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әркімнің несібесі, сыбағасы, мінезі мен тұрмысы өз жағдайына, мүмкіндігіне қарай болатынын…
Түйесін қу бас десең - иесіне тиеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: түйені жамандасаң, оның иесі намыстанады, ренжиді. Астарлы мағынасы…
Түйе терісі есекке жүк.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — түйенің терісі өте қалың, ауыр, оны есекке артса, есекке тым салмақ…
Түкіргеннің де түбі бар.
Негізгі мағынасы Түкіргеннің де түбі бар деген мақал әр істің, әр әрекеттің салдары болатынын білдіреді. Тура…
Түлен түртпесе,
Түнде келін төсектен тұрмайды.
Түнде келін төсектен тұрмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — келіннің түн ішінде өздігінен орнынан тұра салмайтыны, оған бір себеп…
Түлік төлден өседі.
Негізгі мағынасы Түлік те, мал да төлден көбейіп, өсіп-өнеді деген тура мағына береді. Астарлы мағынасы — кез келген…
Түнде жүрген күндіз қуанар,
Жасында үйленген қартайғанда қуанар.
Жасында үйленген қартайғанда қуанар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — түнде жүрген адам күндіз жарыққа жеткенде қуанады, ал жас кезінде…
Түрлі-түрлі заман бар, заманға қарай амал бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірдің бір қалыпта тұрмайтынын, уақыт пен жағдайдың үнемі өзгеріп отыратынын білдіреді…
Түстік өмірің болса,
Күндік дүние жина.
Күндік дүние жина.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға қысқа ғұмырдың қадірін біліп, бос жүрмей, тіршілікке пайдасы тиетін іс жасау керегін…
Тұқымы келіспей, түсімі келіспейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — тұқым сапасыз болса, одан шығатын өнім де жақсы болмайды. Астық, дән…
Тұлпардан тұяқ қалар,
Сұңқардан қияқ қалар.
Сұңқардан қияқ қалар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жүйрік тұлпар өлсе де, артында тұяғы, белгісі қалады; қыран сұңқардан да…
Тұлпардың ізі бітпейді, тұяғы кетпейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — тұлпар шауып өткен жолдан оның ізі де, тұяғының табы да толық өшіп…
Тұлпар түбін табады.
Негізгі мағынасы Тұлпар түбін табады деген мақалдың тура мағынасы — жүйрік ат өз тегін, шыққан жерін ұмытпайды. Астарлы…
Тұңғиық қара суға
Түйе бойлап шыға алмас.
Кім атадан жаман туса,
Сөзі оның пұл болмас.
Түйе бойлап шыға алмас.
Кім атадан жаман туса,
Сөзі оның пұл болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның шыққан тегі мен тәрбиесінің оның қадір-қасиетіне әсер ететінін айтады. Тұңғиық қара…