«Шайнаған бұйырған емес, Жұтқан бұйырған.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: ауызға салғанды шайнау ғана емес, оны жұтып, қорытқанда ғана пайдасы тиеді. Астарлы мағынасы: ниет етіп, бастап қою аз, істі соңына дейін жеткізген адам ғана нәтижеге жетеді. Яғни, бір істі қолға алған соң жалқауланбай, тиянақты атқару керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «шайнау» — істі жарты жолда қалдыру, тек сырттай қимыл жасау дегенді білдіреді. Ал «жұту» — әрекетті толық аяқтау, нәтижесін көру. Халық осы арқылы еңбектің шын құны аяқталған іске байланысты екенін бейнелі түрде түсіндіреді. Ойдың өзегі — ниет пен әрекет бірікпесе, пайда шықпайды.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бұл мақал оқуда, жұмыста, кәсіпте өте орынды айтылады. Мысалы, студент емтиханға тек жоспар құрып, бірақ дайындалмаса, ол «шайнаған» күйде қалады; ал күн сайын оқып, тапсырманы толық орындаса, «жұтқан» болады, яғни нақты нәтиже алады. Сондықтан бұл нақыл адамды табандылыққа, бастаған ісін аяқтауға шақырады.
Jutqan buıyrǵan.