Шала молда - жалтақ,
Сөйлер сөзге шорқақ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал білімді толық меңгермеген, бірақ өзін діндар не оқыған етіп көрсеткісі келетін адамның мінезін сынайды. Тура мағынасында «шала молда» — діни сауаты толық емес, үстірт адам. Астарлы мағынасы — білімі таяз кісі кез келген істі сенімсіз атқарады, әсіресе жұрт алдында сөйлегенде жалтақтап, ойын анық жеткізе алмайды.
Образдар мен теңеулер
«Шала» сөзі жартылай, толық емес дегенді білдіреді. «Молда» — мұнда діни адамнан гөрі, білім иесін бейнелейтін образ. «Жалтақ» деген теңеу оның батылсыз, өз пікіріне берік емес екенін аңғартады. Ал «сөйлер сөзге шорқақ» тіркесі сөз табуға, ойын жүйелеуге шебер еместігін көрсетеді. Яғни мақал білім мен сөз мәдениеті қатар болуы керек деген ойды жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды өз ісін толық білмей тұрып, жұртқа ақыл айтатын адамға қолдануға болады. Мысалы, біреу заңды жақсы білмей-ақ, интернетте басқаларға кеңес берсе, оның сөзі шала, сенімсіз көрінеді. Мұндайда мақал адамның үстірт білімі мен әлсіз сөйлеуін әшкерелеп, терең үйренуге шақырады.
Sóıler sózge shorqaq.