«Ұшар құстың басы ілгері.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
«Ұшар құстың басы ілгері» деген мақал адамның алға ұмтылуын, талпыныс пен бастаманың әрқашан ілгері жүретінін білдіреді. Тура мағынасында құс ұшқанда басын алдыға созып, жолын солай бағдарлайды. Астарлы мағынасы — өмірде де табысқа жету үшін адам тоқтап қалмай, мақсатқа қарай батыл қадам жасауы керек. Яғни, жақсы бастама, талап және әрекет адамды алға сүйрейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «құс» — еркіндік, қозғалыс, биік мақсаттың бейнесі. «Басы ілгері» деген тіркес бағытты, ниетті және алға қарауды меңзейді. Бұл образ арқылы халық «жолда да, тірлікте де көздегеніңе қарап жүр» деген ойды жеткізген. Құс қанша биікке самғаса да, алдымен басын ілгері созады, демек кез келген іс алдымен ниеттен, сосын әрекеттен басталады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, жас маман жаңа жұмысқа орналасқанда немесе студент маңызды емтиханға дайындалғанда қорықпай, алға қарай әрекет етсе, мақсатына жақындайды. Бір сәттік күмәнға берілмей, бастамашыл болу — осы мақалдың өмірлік мәні.