Өсиет туралы 1659
Өсиет туралы мақал-мәтелдер ақыл, тәрбие, өмірлік сабақ пен адамгершілік құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.
1659
Мақал-мәтел
487.4K
Қаралым
293
Орташа
Сұрыптау:
Дәтке - қуат.
**Негізгі мағынасы** «Дәтке - қуат» деген мақал адамның ішкі жігерін, рухын көтеретін сөздің қадірін білдіреді. Тура мағ...
Көш жүре түзелер.
**Негізгі мағынасы** «Көш жүре түзелер» деген мақал істің бастапқыда олқылығы болса да, уақыт өте келе, тәжірибе жинақта...
Жоғалған пышақтың сабы алтын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жоғалған пышақ табылса, оның сабы алтын болса да, бұрынғы иесіне қайта...
Ерте туып, кеш қалған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір істі ерте бастап, уақыт оздырмай әрекет еткен адам кешіккеннен гөр...
Жақсылық қылсаң, бүтін қыл.
**Негізгі мағынасы** «Жақсылық қылсаң, бүтін қыл» деген мақал адам жасаған игі ісі толық, шынайы әрі мінсіз болсын деге...
Ата қарғысы - оқ.
**Негізгі мағынасы** «Ата қарғысы - оқ» деген мақал әкенің наласы өте ауыр, әсері қатты болады дегенді білдіреді. Тура м...
Қауынның пәлегі ащы, түйнегі тұщы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қауынның сабағы, яғни пәлегі ащы болады, ал жемісінің өзі тәтті, тұщы...
Көресіңді көрмей көрге кірмейсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам өмірінде басынан өтетін сынақ, қиындық, тағдырдың жазған ауыртпалы...
Жаңылмайтын жақ жоқ,
Сүрінбейтін тұяң жоқ.
Сүрінбейтін тұяң жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам баласының бәрі де қателесетінін, ешкімнің мүлде мінсіз болмайтынын білдіреді. Тура м...
Қасқалдақтың қанындай қат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өте сирек, өте тапшы нәрсені қымбат, қадірлі деп түсіндіреді. «Қасқалдақтың қанындай» дег...
Тентектен тез хабар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тентек, бұзақы, тынышсыз адамнан бірден хабар жетеді, яғни оның ісі көп...
Он бала бір әкеге жүк болмайды,
Бір әке он балаға жүк болады.
Бір әке он балаға жүк болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: он бала бірігіп бір әкеге ауырлық түсірмейді, ал бір әкенің он баланы а...
Түйеге жантақ керек болса, мойнын созар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның немесе тіршілік иесінің өзіне қажет нәрсеге жету үшін амалын жасайтынын білдіреді...
Аманат, аманатқа қылма қиянат.
**Негізгі мағынасы** Аманат — біреудің сеніп тапсырған нәрсесі, сөзі, міндеті не құпиясы. Бұл мақал сол сенімге қиянат ж...
Бас болмақ оңай, бастамақ қиын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір істің басында тұру, жетекші болу оңай көрінгенімен, сол істі дұрыс...
Ең көп оқылған
Жылқы атасы - Қамбар ата,
Сиыр атасы - Зеңгі баба,
Түйе атасы - Ойсылқара,
Қой атасы - Шопан ата,
Ешкі атасы - Шекшек ата.
Сиыр атасы - Зеңгі баба,
Түйе атасы - Ойсылқара,
Қой атасы - Шопан ата,
Ешкі атасы - Шекшек ата.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал-мәтел қазақтың төрт түлік малды киелі, қадірлі деп таныған дүниетанымын білдіреді. Мұнда...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Жігіт болсаң, шоқ бол,
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жігітке жоғары талап қояды: егер ер-азамат болсаң, елге пайдаң тиетін, мінезі мықты, ісі...
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
«Өсиет туралы» мақал-мәтелдер — ата-бабадан қалған ақыл-кеңес, дұрыс жолға бастайтын тағылым. Бұл санаттағы нақыл сөздер адамгершілік, адалдық, жауапкершілік, сабыр мен еңбек секілді қасиеттерді дәріптеп, өмірде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Өсиетке құрылған мақалдар үлкеннің сөзін тыңдау, ұрпаққа өнеге қалдыру, жақсы мінез қалыптастыру сияқты тәрбиелік мәнімен құнды. Мұндағы даналық ойлар отбасы тәлімінде де, күнделікті қарым-қатынаста да қолдануға ыңғайлы, себебі олар қысқа болса да терең мағына береді.
Өсиетке құрылған мақалдар үлкеннің сөзін тыңдау, ұрпаққа өнеге қалдыру, жақсы мінез қалыптастыру сияқты тәрбиелік мәнімен құнды. Мұндағы даналық ойлар отбасы тәлімінде де, күнделікті қарым-қатынаста да қолдануға ыңғайлы, себебі олар қысқа болса да терең мағына береді.