Жас екен деп жастықты сөкпе,
Бәріңнің шыққан тегің сол.
Қарт екен деп қарттықты сөкпе,
Бәріңнің барар жерің сол.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды жасына қарап кемсітуге, не кәріні менсінбеуге болмайтынын айтады. Жастықты сөгу де, қарттықты сөгу де орынсыз, өйткені адам өмірінің әр кезеңі табиғи әрі қадірлі. Тура мағынасында — жас та, кәрі де бір өмір жолының екі басы. Астарлы мағынасы — әр жастың өз орны, өз сыры, өз тәжірибесі бар; сондықтан бірін-бірі төмендетпей, түсіністікпен қарау керек.
Образдар мен теңеулер
«Шыққан тегің сол» дегені — бәріміздің өмірге бала болып келетінімізді меңзейді. Ал «барар жерің сол» деуі — адамның тағдыры ақырында қарттық пен өлімге тірелетінін еске салады. Мұнда жастық пен қарттық қарама-қарсы қойылса да, екеуі де бір тұтас өмірдің заңды белестері ретінде суреттеледі. Образ арқылы халық адамға тәкаппар болмауды, уақыттың өтпелілігін ұғынуды үйретеді.
Қазіргі өмірде
Бұл нақылды үлкенді сыйлап, жасты түсіне білу қажет кезде қолданамыз. Мысалы, жұмыста жас қызметкер қателессе, оны мазақтамай, үйрету керек; ал жасы үлкен кісі жаңа технологияны тез меңгермесе, оны келемеждеу дұрыс емес. Сонда ғана сыйластық сақталады және арадағы байланыс нығаяды.
Bárińniń shyqqan tegiń sol.
Qart eken dep qarttyqty sókpe,
Bárińniń barar jeriń sol.