Жастықта еңбек бер,
Қартайғанда дәулет бер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды жастық шақта қол қусырып отырмай, еңбек етіп, маңдай тер төгуге шақырады. Жастық — күш-қуат, қайрат, мүмкіндік мол кезең. Сол кезде еңбек етсең, кейінгі қарттықта соның жемісін көресің. Астарлы мағынасы — ерінбей тірлік қылған адам қартайғанда таршылық көрмей, дәулет пен тыныштыққа жетеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жастық» — адамның ең сергек, белсенді шағы; «еңбек» — өмірдің берекесін келтіретін күш; «қартайғанда дәулет» — тек ақша емес, жинаған ырыс, тыныш тұрмыс, еңбектің өтеуі. Мақал екі кезеңді салыстырып, бүгін істеген ісің ертеңгі жағдайыңды анықтайтынын образды түрде көрсетеді. Яғни, жастықтағы әрекет пен қарттықтағы өмір бір-бірімен тікелей байланысты.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқу, мамандық игеру, кәсіп бастау, қаржы жинау сияқты істерге қатысты айтылады. Мысалы, жас кезінде мамандық алып, тұрақты жұмыс істеп, табысын үнемдеген адам кейін зейнет жасында қиналмайды. Сондықтан мақалдың тәрбиесі — уақытты бос өткізбей, болашақты ойлап әрекет ету.
Qartaıǵanda dáýlet ber.