Жастықта ойға алғанның қиыны жоқ,
Қартайғанда ол істің қиюы жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның жастық шағы мен қарттық шағын салыстырады. Жас кезде күш-қайрат мол, ойға алған істі бастау да, көтеру де жеңіл болады. Ал қартайғанда дене әлсіреп, жігер азайып, бұрын ойланған істі орындау қиындайды. Астарлы мағынасы — адам уақытты босқа өткізбей, ойындағы пайдалы ісін жас кезінде-ақ атқаруы керек. Өйткені өмірдің әр кезеңінің өз мүмкіндігі бар, ал мүмкіндікті дер кезінде пайдаланбаса, кейін өкініш туады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жастық» — күштің, талаптың, батыл бастаманың бейнесі. «Қарттық» — әлсіздік, баяулық, мүмкіндіктің тарылуының символы. «Қиюы жоқ» деген тіркес істің реті келмей, оңай орындалмай қалуын білдіреді. Яғни, ойланған істің іргесін жас кезде қалап үлгеру керек деген ой берілген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал оқу, кәсіп бастау, тіл үйрену, спортпен шұғылдану сияқты істерге өте сай келеді. Мысалы, жас адам жаңа мамандықты меңгеріп, ертерек дағды жинаса, кейін жұмыс табуы да, дамуы да жеңіл болады. Сондықтан бұл сөз жастарды ерте қимылдауға, уақыттың қадірін білуге шақырады.
Qartaıǵanda ol istiń qııýy joq.