Жаңа енші алғанмен
Үш жылға дейін көрші болма.
«Жаңа енші алғанмен Үш жылға дейін көрші болма.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Тура мағынасы: жаңадан енші алып, бөлек шыққан үймен үш жылға дейін көрші болма. Енші алған жас отбасының шаруасы әлі қалыптаспаған: ыдыс-аяғы, құрал-сайманы, малы толық емес. Сондықтан ол көршісінен жиі бірдеңе сұрап, қолқа салуға мәжбүр болады, ал бұл ұзаққа созылса, екі жаққа да салмақ түсіреді. Сонымен қатар жаңа шаңырақтың мінезі, тұрмыс салты әлі белгісіз. Астарлы мағынасы — жаңа құрылған шаруа аяғынан тұрып, өз күшіне сенгенге дейін біраз уақыт керек; көрші болуды асығыс шешпей, жағдайды байқаған жөн.
Образдар мен теңеулер
«Енші» — әке шаңырағынан бөлінген ұлға тиетін мал-мүлік үлесі. «Жаңа енші алған» — өз алдына шаңырақ көтерген, бірақ тұрмысы әлі бекімеген жас отбасы. «Үш жыл» — нақты мерзімнен гөрі шаруаның қалыптасуына кететін уақыттың бейнесі. Мақал көшпелі ауылдың күнделікті тәжірибесінен туған тұрмыстық кеңес сипатында.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бүгін бұл мақалды қатаң тыйым емес, тұрмыстық байқағыштық ретінде түсінген дұрыс. Жаңа отбасы көмек сұраса, оған түсіністікпен қарап, бірақ өзара шекараны да сақтаған жөн. Мысалы, жаңа пәтерге көшкен жас жұбайлар алғашқы жылы құрал-сайман сұрап жиі келсе, көрші ренжімей, уақыт өте олардың да шаруасы түзелетінін ұғынады.
Úsh jylǵa deıin kórshi bolma.