Аққа құлып жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Аққа құлып жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — ақ, таза нәрсені ешқандай құлыппен жауып ұстай алмайсың. Астарлы мағынасы — шындықты, адалдықты, таза ниетті жасырып қалу мүмкін емес. Адамның пиғылы мен ісі ақ болса, ол ерте ме, кеш пе бәрібір көрінеді. Бұл мақал ел ішінде әділдікке, ашықтыққа және жүректегі тазалыққа сенуді білдіреді. Таза адамға қорқыныш аз, себебі оның ісі де, сөзі де бір арнада болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ақ» сөзі тек түс емес, ол — тазалықтың, адалдықтың, кіршіксіз ниеттің бейнесі. «Құлып» — жасыру, бекіту, бөгет жасау белгісі. Яғни мақалда ақтық пен шындыққа тосқауыл болмайтыны меңзеледі. Халық ұғымында ақ түс — киелі, пәк, таза нәрселермен байланысты, сондықтан ол адам бойындағы ізгі қасиеттерді де білдіреді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал адал еңбек еткен, өтірік айтпаған, әділ жүрген адамға қатысты жиі айтылады. Мысалы, қызметкер жұмысында шынайы болып, ешкімнің еңбегін жымқырмай еңбек етсе, оның адалдығы бір күні бәрібір танылып, сенімге ие болады. Сол сияқты жалғандық ұзаққа бармайтынын еске салады.