Ақырзамаң боларда әулие көбейеді.
«Ақырзамаң боларда әулие көбейеді.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — заман ауырлап, ақырзаман таяғанда әулие көп көрінеді деген сөз. Астарлы мағынасы — қиын, берекесі кеткен уақытта әркім өзін діндар, тақуа, көреген етіп көрсетуі көбейеді. Яғни шынайы ізгілік азайып, сыртқы діншілдік пен жалған әулиелік арта түседі. Мақал адамды сыртқы сөзге емес, істің шындығына қарауға шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ақырзаман» — тек дүниенің соңы емес, ел ішіндегі тәртіптің, адамгершіліктің әлсіреуін білдіретін бейне. «Әулие көбейеді» деген тіркес шынайы әулиені емес, өзін жоғары көрсететін, ақыл айтқыш адамдардың көбейетінін меңзейді. Яғни образ арқылы халық екіжүзділік пен жалған тақуалықты әшкерелейді.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, көпшілік алдында өзін ерекше көрсетіп, жұртқа ақыл айтатын, бірақ ісімен үлгі бола алмайтын адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, біреу интернетте үнемі «адалдық, имандылық» туралы жазып, ал шын өмірде өзгені алдап жүрсе, жұрт осы мақалмен оның екіжүзділігін сынайды.