Алтын алма, алғыс ал,
Алғыс алтын емес пе.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның алған дүниесіне емес, көрген жақсылығына, еткен қызметіне шынайы ризалық білдірудің құнын жоғары қояды. Тура мағынада «алтын алма» — қымбат затты таңдама, «алғыс ал» — ең бастысы алғысқа ие бол деген ой айтылады. Астарлы мағынасы: байлық уақытша, ал алғыс — жүректе қалатын рухани байлық. Жақсылық істеген адамға құр сөз емес, шынайы ризашылық айту оның еңбегін бағалаудың ең дұрыс жолы.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «алтын» — дүниенің, байлықтың, материалдық құндылықтың символы. Ал «алғыс» — адамгершілік, сыйластық, көңіл тазалығының белгісі. «Алғыс алтын емес пе» деген сұрақ арқылы халық алғысты алтыннан да қымбат, салмақты құндылыққа теңейді. Яғни, ақша мен зат өтеді, ал алғыс адамның беделін өсіріп, көңілге қуат береді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жұмыста, отбасында, достық қарым-қатынаста жиі қолданылады. Мысалы, мұғалім оқушыға қосымша көмектессе, оқушы оған тек сыйлық беріп қана қоймай, «сіздің еңбегіңізге рахмет» деп алғыс айтса, сол шынайы ризашылық көп нәрседен қымбат болады. Сондықтан бұл мақал адамдарды бағалай білуге, ризашылықты ұмытпауға үйретеді.
Alǵys altyn emes pe.