Қараша - хан тұсында,
Әйел - ер тұсында.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал қоғамдағы әр адамның өз орны, өз салмағы бар екенін білдіреді. "Қараша" — қарапайым халық, ал "хан тұсында" дегені ел билігі, тәртіп, әлеуетті күштің аясында өмір сүреді деген ой. "Әйел - ер тұсында" дегені де әйелдің орны ерімен, отбасы тірлігі мен сыйластықтың ішінде көрінеді деген дәстүрлі түсінікті аңғартады. Астарлы мағынасы — кез келген іс тепе-теңдікпен, өзара сүйенішпен жүрсе ғана берекелі болады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы "хан" — билік пен үстемдіктің, ал "қараша" — көпшілік халықтың бейнесі. Бұл жерде қарсы қою арқылы ел ішіндегі тәртіп пен иерархия көрсетіледі. "Ер" мен "әйел" де бір-біріне тірек болатын қос ұғым ретінде алынған. Яғни ер — отбасының қорғаны, әйел — үйдің ұйытқысы деген халықтық түсінік бар. Образдар арқылы қоғам мен отбасының үйлесімі суреттеледі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әркімнің өз міндетін дұрыс атқарып, бір-бірінің орнын құрметтеу керегін еске салады. Мысалы, отбасында ерлі-зайыптылар бір-бірін тыңдап, ортақ шешім қабылдаса, үй ішіндегі татулық сақталады. Сол сияқты жұмыста да басшы мен қызметкер өз міндетін біліп істесе, іс алға басады.
Áıel - er tusynda.