Қанша жақсы болса да,
Қайын атаң әкеңдей,
Қайын енең шешеңдей болмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал туыстық пен қан жақындығының орнын ештеңе толық баса алмайтынын білдіреді. Қайын ата мен қайын ене қанша жақсы, сыйлы, мейірімді болса да, олар туған әке мен шешенің орнын алмастырмайды. Астарлы мағынасы — адам өз ата-анасының қадірін біліп, олардың орны бөлек екенін ұмытпау керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қайын ата» мен «қайын ене» — келіннің жаңа отбасы, жаңа туыстық ортаға бейімделуін көрсететін образ. Ал «әкеңдей», «шешеңдей» деген теңеулер ата-ананың жылуы, қамқорлығы, тәрбиесі қандай ерекше екенін айқындайды. Бұл жерде салыстыру арқылы туған ата-ана мен құдандалық жақтың айырмасы нәзік те нақты берілген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасылық қарым-қатынаста үлкендердің орнын дұрыс бағалауға үйретеді. Мысалы, жас келін қайын жұртын сыйлап, құрмет тұтса да, өз ата-анасына деген іңкәрлік пен жауапкершілігін ұмытпау керек. Сондай-ақ, күйеу жігіт те өз ата-анасының қадірін түсініп, екі жақтың да орнын тең көріп, сыйластық сақтауға тиіс.
Qaıyn atań ákeńdeı,
Qaıyn eneń shesheńdeı bolmas.