Қатын алсаң, отын ал,
Бір құшағын артық ал.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал отбасы құрған кезде тек әйел алумен шектелмей, шаңырақтың қажет-жарағын да алдын ала ойлау керек дегенді білдіреді. Тура мағынасында «отын ал» — қысқа дайындалу, үй ішінің тіршілігін қамтамасыз ету. Астарлы мағынасы — үйлену жауапкершілік екенін, жар таңдаумен бірге тұрмыс, ырзық, сабыр, еңбек те бірге келетінін ескертеді. Яғни неке — тек сезім емес, жоспар мен тіршілікті көтере білу.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қатын» сөзі халық тіліндегі «жар, әйел» мағынасында айтылып тұр. «Отын» — үйдің жылуы мен күнкөрістің нышаны. «Бір құшағын артық ал» дегені — барды үнемдеп, қамды молырақ қыл, болашақты ойла деген бейнелі кеңес. Бұл жерде отын қорадағы жанғыш зат қана емес, бүкіл тұрмыстық дайындықтың символы.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жас жұбайларға несиені, үй шығынын, жиһазды, тұрақты табысты алдын ала есептеуді еске салады. Мысалы, бір жігіт үйленер алдында тек той қамын емес, жалдау ақысын, коммуналдық төлемді, азық-түлікті де жоспарлап шықса, мақалдың өнегесін қолданғаны.
Bir qushaǵyn artyq al.