Қатынның қарғысы жаман.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әйелдің, әсіресе ашу үстінде айтылған қарғысының ауыр тиетінін ескертеді. Тура мағынасында біреуге тіл тигізіп, қарғаған сөздің жаман салдары болуы мүмкін деген ой жатыр. Астарлы мағынасы — үй ішіндегі, отбасындағы әйелдің реніші мен наласы ескерусіз қалмауы керек, өйткені шаңырақтағы татулық бұзылса, сөз де, көңіл де жараланады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қарғыс» — жай ғана жаман сөз емес, наланың, өкпе-реніштің символы. Қазақ танымында қарғыс ауыр сөз саналған, ал оны әйелге телу — отбасы ішіндегі сезімталдықты, ананың не жардың көңіл күйін қадірлеу қажеттігін білдіреді. Мұнда әйелдің сөзі үйдің берекесіне әсер ететін күш ретінде бейнеленген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал отбасы мүшелерінің бір-біріне қатты сөз айтпауын, әйелдің көңілін жараламауды ескерту үшін қолданылады. Мысалы, ерлі-зайыптылар ұрсысып қалып, әйел ренжіп ауыр сөз айтса, кейін сол сөздің өзі арадағы сыйластыққа сызат түсіруі мүмкін. Сондықтан бұл мақал адамдарды сабырлы сөйлеуге, бір-бірінің көңілін сақтауға шақырады.