Қалыңсыз келген келін
Қырыстанғанын қоймайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: қалыңмалсыз, яғни жөн-жоралғысы толық орындалмай келген келіннің мінезінде де кірбің, реніш болуы мүмкін деген ой бар. Астарлы мағынасы: әр істің, әр қарым-қатынастың өз жолы, өз тәртібі болады; сол тәртіп бұзылса, соның салдары шығады. Халық мұнда некедегі сыйластық пен жөн сақтаудың маңызын ескертіп отыр.
Образдар мен теңеулер
«Қалыңсыз келген келін» — отбасыға жеңіл-желпі, толық келісімсіз түскен келінді бейнелейді. «Қырыстанғанын қоймайды» дегені — өкпелі, қырсық, ырың-жырың мінезін тастамайды деген астар. Яғни келіннің өзі ғана емес, оны қабылдау жолындағы салт-дәстүрдің сақталуы да отбасы татулығына әсер ететінін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал кез келген іске жауапкершілікпен қарау керек екенін аңғартады. Мысалы, екі жақ бір келісімді үстірт жасап, міндеттерін нақты бөліспесе, кейін түсінбестік көбейеді. Отбасында да, жұмыста да ереже мен келісім сақталмаса, реніш туындайды. Сондықтан мақал адамдарды басынан-ақ ойласып, жөн-жосықты ұмытпауға шақырады.
Qyrystanǵanyn qoımaıdy.