Күйеуіне өкпелеген қатын
Қайнағасына сәлем бермейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал отбасы ішіндегі реніштің салдары үлкендерге де сезілетінін білдіреді. Әйел күйеуіне көңілі толмаса, сол үйдің үлкені саналатын қайнағасына да ілтипат көрсетпеуі мүмкін. Тура мағынасы — өкпелі келіннің сәлем салмауы; астарлы мағынасы — ерлі-зайыпты арасындағы кикілжің бүкіл әулетке әсер етеді. Сондықтан отбасы татулығы үшін бір-бірінің көңілін жараламау, ренішті ушықтырмау керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «күйеуіне өкпелеген қатын» — тек бір адамның ашуы емес, отбасы ішіндегі үйлесімнің бұзылуын бейнелейді. «Қайнаға» — келін үшін сый-құрметі жоғары, әулеттегі беделді адам. Оған сәлем бермеу — ашудың сыртқа шыққан белгісі. Халық осы арқылы келіннің іс-әрекеті жеке адамның көңіл-күйімен ғана емес, тұтас отбасы мәдениетімен өлшенетінін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасындағы түсініспеушілік шешілмесе, оның салдары ата-ене, ағайын, тіпті балаларға да әсер ететінін ескерту үшін қолданылады. Мысалы, ерлі-зайыпты ұрысып қалса, келін ата үйіндегі адамдармен де салқындап, ортадағы сыйластық азаюы мүмкін. Сондықтан мәселені сөйлесіп, сабырмен шешу маңызды.
Qaınaǵasyna sálem bermeıdi.